امروزه بخش زیادی از ارتباطات افراد از طریق تلفن همراه، پیامک و شبکه‌های اجتماعی انجام می‌شود. در کنار مزایای این ابزارها، گاهی برخی افراد از آن‌ها برای تهدید دیگران استفاده می‌کنند؛ مانند ارسال پیامک تهدیدآمیز، تماس‌های تلفنی همراه با تهدید، یا ارسال پیام در پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی با هدف ایجاد ترس، اجبار یا فشار بر طرف مقابل.
بسیاری از افراد تصور می‌کنند چون این تهدیدها به صورت حضوری انجام نشده‌اند، جرم محسوب نمی‌شوند؛ در حالی که قانون میان تهدید حضوری و تهدید از طریق پیامک، تلفن یا اینترنت تفاوتی قائل نشده و در صورت وجود شرایط قانونی، مرتکب قابل تعقیب خواهد بود.
افراد معمولاً با سوالاتی مانند مجازات تهدید پیامکی، تلفنی و اینترنتی چیست، آیا تهدید به مرگ از طریق پیامک جرم است، برای اثبات تهدید تلفنی چه مدارکی لازم است و مجازات تهدید به آبروریزی در فضای مجازی چگونه تعیین می‌شود، مواجه می‌شوند.
در ادامه کلید وکلا به مهم‌ترین نکات قانونی این موضوع می‌پردازد.
تهدید از طریق پیامک، تلفن یا اینترنت جرم است؟
بله.
اگر شخصی دیگری را از طریق پیامک، تماس تلفنی، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها یا هر وسیله ارتباطی دیگر به قتل، ضررهای مالی، افشای اسرار یا سایر آسیب‌ها تهدید کند، ممکن است رفتار او مشمول جرم تهدید باشد.
نحوه ارسال تهدید تأثیری در اصل جرم ندارد و آنچه اهمیت دارد، محتوای تهدید و وجود شرایط قانونی آن است.
مجازات تهدید پیامکی، تلفنی و اینترنتی
مبنای قانونی جرم تهدید در ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) بیان شده است.
بر اساس این ماده:
هرگاه کسی دیگری را به هر نحو به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی یا به افشای سری نسبت به خود یا بستگان او تهدید کند، اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را کرده یا نکرده باشد، به مجازات شلاق تا هفتاد و چهار ضربه یا حبس از دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
بنابراین اگر تهدید از طریق پیامک، تماس تلفنی، واتساپ، تلگرام، اینستاگرام یا سایر بسترهای اینترنتی انجام شده باشد، در صورت احراز شرایط قانونی، همین مجازات قابل اعمال خواهد بود.
مجازات تهدید و فحاشی پیامکی
گاهی در یک پیام، هم تهدید وجود دارد و هم الفاظ توهین‌آمیز و فحاشی.
در چنین شرایطی ممکن است رفتار مرتکب علاوه بر جرم تهدید، مشمول مقررات مربوط به توهین نیز باشد.
برای مثال اگر شخصی در یک پیامک ابتدا به مخاطب توهین کرده و سپس او را به قتل یا آسیب مالی تهدید کند، دادگاه هر یک از این رفتارها را بر اساس قوانین مربوط بررسی خواهد کرد.
تشخیص عناوین مجرمانه و مجازات نهایی با توجه به متن پیام، شرایط پرونده و نظر مرجع قضایی انجام می‌شود.
مجازات تهدید به مرگ پیامکی
تهدید به قتل یا سلب حیات یکی از رایج‌ترین انواع تهدید است.
اگر شخصی از طریق پیامک، پیام‌رسان یا هر وسیله ارتباطی دیگر، دیگری را به مرگ تهدید کند، این رفتار می‌تواند مشمول ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی باشد.
نکته مهم این است که برای تحقق جرم، لازم نیست تهدیدکننده واقعاً قصد اجرای تهدید را داشته باشد؛ بلکه ایجاد ترس و وجود شرایط قانونی جرم می‌تواند برای رسیدگی قضایی کافی باشد.
البته تشخیص نهایی بر عهده دادگاه است.
مدارک لازم برای اثبات تهدید تلفنی
یکی از مهم‌ترین موضوعات در پرونده‌های تهدید، اثبات وقوع جرم است.
برخی از مدارکی که میتوانند در اثبات تهدید مؤثر باشند عبارت‌اند از:
- پیامک‌های تهدیدآمیز
- فایل صوتی تماس در صورت وجود و قانونی بودن آن
- اسکرینشات مکالمات
- پرینت پیام‌ها در صورت امکان
- شهادت شهود
- گزارش پلیس فتا در پرونده‌های اینترنتی
- سایر ادله الکترونیکی قابل استناد
هرچه مدارک کامل‌تر و مستندتر باشند، امکان بررسی دقیق‌تر پرونده نیز بیشتر خواهد بود.
مجازات تهدید در فضای مجازی
فضای مجازی تفاوتی با سایر بسترهای ارتباطی از نظر مسئولیت کیفری ندارد.
اگر تهدید از طریق شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان‌هایی مانند:
- واتساپ
- تلگرام
- اینستاگرام
- ایتا
- بله
- روبیکا
یا سایر بسترهای اینترنتی انجام شود، در صورت وجود شرایط قانونی، مرتکب قابل تعقیب خواهد بود.
در بسیاری از این پرونده‌ها، پلیس فتا نیز ممکن است در شناسایی ادله و بررسی فنی موضوع نقش داشته باشد.
مجازات تهدید به آبروریزی در فضای مجازی
یکی از رایج‌ترین انواع تهدید در فضای مجازی، تهدید به انتشار تصاویر خصوصی، اطلاعات شخصی یا مطالبی است که می‌تواند موجب خدشه به آبرو و حیثیت افراد شود.
چنانچه شخصی دیگری را به افشای تصاویر، فیلم‌ها، مکاتبات یا اطلاعات خصوصی تهدید کند، ممکن است علاوه بر ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، حسب مورد مقررات مربوط به جرایم رایانه‌ای نیز قابل اعمال باشد.
اگر تهدید با انتشار واقعی تصاویر یا اطلاعات خصوصی همراه شود، ممکن است عناوین مجرمانه دیگری نیز مطرح شود که در مقاله «مجازات تهدید به انتشار عکس خصوصی» به طور کامل به آن پرداخته‌ایم.
چگونه از تهدید پیامکی یا اینترنتی شکایت کنیم؟
در صورت مواجهه با تهدید، بهتر است پیش از حذف پیام‌ها یا مکالمات، تمامی مدارک و مستندات حفظ شوند.
در بسیاری از پرونده‌ها، افراد از طریق ثبت شکواییه و ارائه ادله به دادسرا اقدام می‌کنند و در پرونده‌های مرتبط با فضای مجازی، ممکن است پلیس فتا نیز در بررسی موضوع همکاری کند.
اقدام سریع برای حفظ ادله الکترونیکی می‌تواند در روند رسیدگی اهمیت زیادی داشته باشد.
دریافت مشاوره حقوقی از یک وکیل کیفری نیز کمک بسیاری به شما خواهد کرد تا پاسخی برای سوالات خود پیدا کنید.
قبل از طرح شکایت این نکات را بدانید:
همه اختلافات یا پیام‌های تند و نامناسب، الزاماً جرم تهدید محسوب نمی‌شوند. آنچه اهمیت دارد این است که محتوای پیام واجد شرایط قانونی جرم تهدید باشد و امکان اثبات آن نیز وجود داشته باشد.
همچنین بهتر است پیش از هر اقدامی، از حذف پیام‌ها، فایلهای صوتی یا سایر ادله الکترونیکی خودداری شود؛ زیرا این مدارک ممکن است نقش مهمی در رسیدگی قضایی داشته باشند.
در صورتی که تهدید همراه با انتشار تصاویر خصوصی، اخاذی یا جرایم رایانه‌ای دیگر باشد، ممکن است علاوه بر جرم تهدید، عناوین کیفری دیگری نیز مطرح شود.
سوالات متداول
آیا تهدید پیامکی جرم است؟
بله. اگر شرایط قانونی جرم تهدید وجود داشته باشد، ارسال پیامک تهدیدآمیز می‌تواند موجب مسئولیت کیفری شود.
مجازات تهدید پیامکی، تلفنی و اینترنتی چیست؟
مطابق ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، مجازات این جرم حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه است.
آیا تهدید به مرگ از طریق پیامک نیز جرم محسوب می‌شود؟
بله. تهدید به قتل یا مرگ از طریق پیامک، تماس تلفنی یا فضای مجازی نیز در صورت احراز شرایط قانونی قابل تعقیب است.
برای اثبات تهدید تلفنی چه مدارکی لازم است؟
پیامکها، فایلهای صوتی، اسکرینشات مکالمات، شهادت شهود، گزارش پلیس فتا و سایر ادله الکترونیکی میتوانند در اثبات ادعا مؤثر باشند.
تهدید به آبروریزی در فضای مجازی چه مجازاتی دارد؟
در صورتی که رفتار مشمول ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی باشد، مرتکب به مجازات مقرر در این ماده محکوم می‌شود و اگر تهدید با انتشار تصاویر یا اطلاعات خصوصی همراه باشد، ممکن است مقررات جرایم رایانه‌ای نیز قابل اعمال باشد.
